Hủy

Thực hư về hạt nano chữa ung thư: Chưa được kiểm chứng sử dụng trên người

Thứ hai, 23/07/2018
Thời gian gần đây, nhiều thông tin xoay quanh sản phẩm "Nano vàng" với nhận định: có tác dụng chữa khỏi ung thư. Tuy nhiên, theo nhận định của các chuyên gia tại Bệnh viện K thì loại hạt nano vàng này "Hiện chỉ mới nghiên cứu trên chuột và chưa được khuyến cáo sử dụng cho người".

Hạt nano vàng không tự phát huy hiệu quả điều trị khi sử dụng

Tiến sĩ Đào Văn Tú, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu lâm sàng, Bệnh viện K cho biết: Hạt nano vàng được tổng hợp đầu tiên từ thế kỉ 19, có kích thước từ 1-100nm, có khả năng tan trong nước. Tuỳ theo kích thước của hạt vàng nano, khi tan trong nước sẽ có màu sắc khác nhau, màu đỏ với các hạt dưới 50nm, màu tím khi có kích thước 100-150nm.

Tiến sĩ Đào Văn Tú, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu lâm sàng, Bệnh viện K (Ảnh: Vietnamnet)

Theo các nghiên cứu của Tedesco S (2010), trên con sò xanh, Browning LM (2010) trên phôi cá ngựa, De Jong WH (2008) trên chuột đã chỉ ra độc tố của vàng đối với môi trường biển, phát triển của phôi cá ngựa, và các độc ở gan, thận và hệ thần kinh trên chuột.

Đặc biệt, nghiên cứu của Browning chỉ ra có hơn 24% phôi cá ngựa bị chết khi hấp thụ ngẫu nhiên (random diffusion) hạt nano vàng, trong số 76% sống sót thì chỉ có 74% phôi phát triển bình thường.

Có 2 loại hạt nano vàng là nano vàng tự do tan trong nước và nano vàng được gắn kháng thể nhắm trúng đích.

Hạt nano vàng có 2 loại, mỗi loại có những ảnh hưởng khác nhau đến cơ thể người (Ảnh: Vnexpress)

Với nano vàng tự do thông thường, có tính trơ, rất khó bị đào thải khỏi cơ thể. Theo TS. Tú, hiện đã có các nghiên cứu nano vàng tự do trên động vật cho thấy uống có hấp thu, nhưng không vào khối u mà chủ yếu vào các cơ quan như não, gan, nách, trong đó nhiều nhất là nách, gan khiến men gan bị tăng, gây độc tính trên gan nếu ở liều thấp, liều cao sẽ gây chết người.

Riêng loại hạt nano vàng gắn kháng thể đặc hiệu, đang được đưa vào nghiên cứu tiềm năng trong điều trị ung thư. Tuy nhiên, cần phải sử dụng công nghệ rất cao, gắn vào các hạt nano vàng kháng thể đơn dòng đặc hiệu, khi đó chúng sẽ tìm đến đúng các tế bào ung thư và tập trung quanh tế bào này để tạo điều kiện cho điều trị bệnh, đồng thời tránh đi việc gây nguy hiểm trên mô lành và các cơ quan khác. 

Nano vàng chưa được thử nghiệm trên cơ thể người

PGS.TS Lê Văn Quảng, Phó Giám đốc Bệnh viện K TW khẳng định: Hiện nay, các thử nghiệm hạt nano vàng gắn kháng thể mới chỉ áp dụng trong ống nghiệm và thử nghiệm trên chuột. Hiệp hội thuốc và thực phẩm Hoa Kỳ FDA và Cơ quan Quản lý dược phẩm Châu Âu EMA cũng chưa cho phép thử nghiệm nano vàng trên người bệnh ung thư.

PGS.TS Lê Văn Quảng, Phó Giám đốc Bệnh viện K Trung ương

Theo PGS.TS Lê Văn Quảng, Phó Giám đốc Bệnh viện K Trung ương, mỗi phương pháp điều trị mới, một loại thuốc mới sử dụng đều phải được cấp phép sau quá trình thử nghiệm nghiêm ngặt trên động vật, trên người. Sau khi có đầy đủ thông tin về tác dụng điều trị, độc tính trên động vật thì mới tiến hành nghiên cứu trên người. Ban đầu, thử nghiệm với nhóm bệnh nhân rất nhỏ, thường là bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối, sau đó sẽ thử nghiệm với các nhóm lớn hơn để theo dõi hiệu quả điều trị cũng như độc tính. Nếu nghiên cứu trên động vật cho thấy sản phẩm có tác dụng với khối u nhưng gây chết người thì không được sử dụng. 

PGS. Quảng nhìn nhận: Có sự khác biệt về nghiên cứu nano vàng trên thế giới với nano vàng đang được quảng cáo tại Việt Nam. Tại Việt Nam, chưa có loại nano vàng nào được gắn kháng thể đặc hiệu.

“Hạt nano vàng không tự thân có tác dụng. Nếu là nano vàng thường, nếu uống vào và được làm nóng lên có thể chạy khắp người, phá tung cơ thể và phá cả tế bào lành. Một người bị ung thư gan, lại uống nano vàng thì sẽ càng khiến gan xấu đi rất nhanh”, PGS. Lê Văn Quảng nhấn mạnh.

Tại Việt Nam, nano vàng chưa có tên trong phác đồ & danh mục thuốc điều trị ung thư

Hạt nano vàng chưa kết hợp với kháng thể đặc hiệu nào hướng tới tế bào ung thư và hoàn toàn chưa có tên trong phác đồ điều trị ung thư được Bộ Y tế cấp phép. Việc sử dụng hạt nano vàng tự do để điều trị ung thư là không có cơ sở khoa học thuyết phục, tích lũy hạt nano vàng ở các cơ quan quan trọng của cơ thể có thể gây ra các độc tích cấp tính và mạn tính gây nguy hiểm đến sức khỏe người bệnh. 

Tiến sĩ Phùng Thị Huyền, Trưởng khoa Nội Bệnh viện K cơ sở Quán Sứ cũng nhấn mạnh: "Hiện tại không có thông tin về hiệu quả điều trị của các hạt nano vàng trên bệnh ung thư. Các hướng dẫn chính thống của thế giới và Việt Nam đều chưa coi nó là thuốc điều trị hay hỗ trợ điều trị bệnh ung thư. Vì thế, người bệnh không nên tự ý sử dụng các loại hạt nano vàng này."

Theo số liệu thống kê của Bộ Y tế, mỗi năm Việt Nam có hơn 126.000 ca ung thư mới và 94.000 người tử vong vì ung thư. Phần lớn người bệnh phát hiện ở giai đoạn muộn nên việc điều trị khó khăn và tốn kém. Các phương pháp điều trị phổ biến, được các chuyên gia ung thư sử dụng gồm phẫu thuật, hóa trị, xạ trị và chăm sóc giảm nhẹ. Vì vậy, trước khi tiếp nhận thông tin chính thức từ các chuyên gia y tế thì bệnh nhân và người nhà không nên nghe theo "các phương pháp điều trị truyền miệng", gây ảnh hưởng tới tình trạng bệnh, thậm chí tốn kém chi phí. 

Nguồn tham khảo: 

1. Bệnh viện K TW

2. Vnexpress.net

3. Vietnamnet 

4. Tài liệu nghiên cứu của GS. nghiên cứu Trần Thị Thanh Thoả (Trường ĐH Korea, Hàn Quốc)