Hủy

Đưa trí tuệ nhân tạo vào điều trị ung thư

Thứ sáu, 15/03/2019
Thanhnien.vn: Trí tuệ nhân tạo giúp bác sĩ cập nhật nhanh chóng các phác đồ, các loại thuốc mới trong điều trị ung thư để đưa ra kế hoạch điều trị hiệu quả, phù hợp cho từng bệnh nhân.

 

Năm 2018, Bộ Y tế cho phép 3 bệnh viện: Bệnh viện K T.Ư (Hà Nội), bệnh viện Ung bướu TP.HCM và Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ thử nghiệm ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong tư vấn, hỗ trợ các bác sĩ lựa chọn phác đồ điều trị bệnh ung thư.

 

Hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán, điều trị

Ngày 14/3, TS-BS Đặng Huy Quốc Thịnh, Phó giám đốc Bệnh viện Ung bướu TP.HCM, cho biết bệnh viện vừa kết thúc thí điểm ứng dụng AI trong điều trị cho 103 người bệnh ung thư vú và 126 người bệnh ung thư đại trực tràng.

Phần mềm ứng dụng AI trong tư vấn và hỗ trợ các BS lựa chọn phác đồ điều trị bệnh UT có tên IBM Watson for Oncology do Tập đoàn IBM của Mỹ xây dựng. Phần mềm này đã được áp dụng ở 230 BV của 13 nước trên thế giới như: Mỹ, Trung Quốc, Ấn Độ, Hàn Quốc, Thái Lan… Phần mềm AI này tập trung vào một số loại bệnh UT phổ biến.

Kết quả cho thấy, tỷ lệ tương đồng giữa phác đồ của bệnh viện và phác đồ của phần mềm đưa ra là 80,3%; trong đó tương đồng về phác đồ điều trị ung thư vú là 71%, ung thư đại trực tràng là 88,1%. Mức độ tương đồng cao nhất giữa phác đồ điều trị của bệnh viện và phần mềm AI trong ung thư vú là khi người bệnh ở giai đoạn 2, 3; còn ung thư đại trực tràng mức độ tương đồng cao nhất là giai đoạn 4.

 

Tỷ lệ tương đồng giữa phác đồ của bệnh viện và phác đồ của ứng dụng AI đưa ra là 80,3%

 

Phác đồ trong AI không tương thích với phác đồ của bệnh viện thường rơi vào tình huống sử dụng thuốc. Vì AI đưa ra phác đồ với thuốc theo thị trường thuốc ở Mỹ, nhưng có thể thuốc đó tại Việt Nam không có.

Tại Bệnh viện K, sau 3 tháng thử nghiệm AI trên hơn 200 ca bệnh (tập trung phần lớn là bệnh ung thư vú, ung thư phổi) kết quả cho thấy sự tương đồng giữa phác đồ mà AI đưa ra và phác đồ của bác sĩ là trên 90%.

Theo TS-BS Thịnh, AI là công nghệ sử dụng trí tuệ nhân tạo, “Big Data” tích hợp tất cả những nghiên cứu trên thế giới về ung thư, từ đó có thể ứng dụng giúp bác sĩ lựa chọn được những phác đồ điều trị cho từng người bệnh cụ thể.

Về nguyên tắc điều trị, bác sĩ phải học, đọc những dữ liệu lâm sàng, cập nhật y văn thế giới và ra được phác đồ. Nếu không có AI, bác sĩ vẫn phải tư vấn, đưa ra phác đồ điều trị cho người bệnh. Tuy nhiên, khi có AI, công cụ này giúp bác sĩ tự tin, cập nhật nhiều dữ liệu, chứng cứ vững chắc, từ đó ra được kế hoạch, phác đồ phù hợp; khả năng thuyết phục được người bệnh cao hơn”, TS-BS Thịnh nói và khẳng định AI rất giá trị.

Sau khi thí điểm, Bệnh viện Ung bướu đang tính toán thương thảo với đơn vị cung cấp mua lại phần mềm AI này để ứng dụng điều trị cho người bệnh ung thư.

PGS-TS Trần Quý Tường, Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin, Bộ Y tế, cho rằng tại Việt Nam, ứng dụng AI trong khám, chữa bệnh hỗ trợ điều trị ung thư trên nền tảng điện toán biết nhận thức đang bước đầu được triển khai tại một số bệnh viện và cũng đã hỗ trợ bác sĩ trong chẩn đoán cũng như đưa ra phác đồ điều trị ung thư.

Theo ông Tường, phát triển AI là xu thế tất yếu của thời đại; Việt Nam không thể chần chừ, đặc biệt là trong lĩnh vực y tế. AI dựa trên nền tảng Big Data (trên 1.500.000 bệnh án - một kho dữ liệu quý), hệ thống cập nhật dữ liệu theo thời gian 1 tháng/lần. Điều này sẽ giúp cho việc điều trị chính xác, khách quan, kịp thời và không lạc hậu.

 

Không thay thế được con người

Tuy nhiên vẫn không thể thay thế được con người. Bởi độ chính xác của nó hoàn toàn phụ thuộc vào dữ liệu lâm sàng đầu vào do các bác sĩ nhập vào, hệ thống tổng hợp các thông tin để giúp các bác sĩ đưa ra quyết định chẩn đoán nhanh và chính xác hơn”, PGS-TS Trần Quý Tường lưu ý.

Theo đánh giá của lãnh đạo Bệnh viện Ung bướu, ưu điểm của nền tảng AI này là: cơ sở dữ liệu dựa trên thực tế điều trị ung thư tại Mỹ; giúp các bác sĩ có thể cập nhật những phác đồ mới, bổ sung thông tin và hạn chế những sai sót trong qua trình điều trị; đưa ra được các gợi ý điều trị cho hầu hết các giai đoạn; hỗ trợ khá chuyên sâu về các phác đồ hóa trị, nội tiết; hỗ trợ tìm kiếm tài liệu một cách nhanh nhất; phát huy tối ưu hiệu quả khi áp dụng mô hình hội đồng chuyên gia...

 

 Hiện AI chưa có phiên bản tiếng Việt nên BS sử dụng phải thông thạo tiếng Anh chuyên ngành

 

Tuy nhiên, hiện AI chưa có phiên bản tiếng Việt nên bác sĩ sử dụng phải thông thạo tiếng Anh chuyên ngành. AI này cũng chưa có sự đánh giá dựa trên thực tiễn của Việt Nam như đặc thù của các bệnh viện (cơ sở vật chất, danh mục thuốc và tình trạng quá tải), của người bệnh (địa lý, tài chính, chế độ bảo hiểm y tế…). Đại diện Bệnh viện K cũng cho biết thêm, hiện hệ thống AI cũng chưa hỗ trợ chẩn đoán, không hỗ trợ điều trị người mắc nhiều loại ung thư một lúc, bệnh nhân dưới 18 hoặc trên 89 tuổi.

PGS-TS Lê Văn Quảng, Phó giám đốc Bệnh viện K, cho rằng AI giúp bác sĩ cập nhật nhanh chóng các phác đồ, các loại thuốc mới trong điều trị ung thư để đưa ra kế hoạch điều trị hiệu quả và phù hợp cho từng người bệnh. AI hữu ích trong việc đào tạo, nâng cao năng lực của bác sĩ, đặc biệt là các bác sĩ trẻ và nhất là tại tuyến tỉnh. Tuy nhiên, xu hướng điều trị ung thư là cá thể hóa và việc đưa ra phác đồ điều trị phụ thuộc vào đặc điểm của từng người bệnh, chỉ có bác sĩ mới đưa ra các chỉ định tinh tế phù hợp với điều kiện sinh học và hoàn cảnh xã hội khác nhau của từng người bệnh.

Đánh giá sau khi các bệnh viện thí điểm, Hội đồng khoa học Bộ Y tế lưu ý nếu ứng dụng AI, các bệnh viện xem xét hạ giá thành khi triển khai./.

 

Theo Báo Thanh niên

 

Một số loại thuốc AI đưa ra chưa có ở VN

Về chi phí điều trị khi tham khảo AI, theo TS-BS Đặng Huy Quốc Thịnh, Phó giám đốc Bệnh viện Ung bướu TP.HCM, không có sự gia tăng chi phí cho người bệnh  cũng như hiệu quả điều trị tương đương, trừ khi AI đưa ra phác đồ có các loại thuốc mới, thuốc sinh học đắt tiền. Tuy nhiên, có những loại thuốc mà AI đưa ra thì Việt Nam chưa có.

Theo Tổ chức Y tế thế giới, năm 2018, toàn thế giới có 18,1 triệu người mắc ung thư mới và 9,6 triệu người tử vong do bệnh ung thư. Tại Việt Nam, số ca mắc ung thư không ngừng gia tăng, từ 68.000 ca năm 2000 lên 126.000 ca năm 2010 và 165.000 ca vào năm 2018, trong đó gần 70% trường hợp tử vong. Tại Việt Nam tính chung cả 2 giới, 5 loại ung thư có tỷ lệ mắc nhiều nhất gồm: ung thư gan (chiếm 15,4%), ung thư phổi (14,4%), ung thư dạ dày (10,6%); tiếp theo là ung thư vú, ung thư đại trực tràng.


 

 Link nguồn bài viết: https://vnexpress.net/suc-khoe/viet-nam-ung-dung-tri-tue-nhan-tao-trong-kham-chua-benh-3886980.html